|
perto da antiga cidade maya de palenque
na rexion selvatica norte está o caracol v
te puy jax cop'oj yu'un j'pisitic
puy muj tyt'an cha'an ti lak pejte lel
o caracol que fala para todos nas linguas chol e tzeltal
na porta somos recibidos por adolescentes con pasamontañas
mentres albañiles zapatistas traballan nun edificio novo
e á tarde poran a capucha para formar a junta do bo goberno
pero hoxe teñen moitas chambas e non nos van recibir
caracol v ou roberto barrios ou zona norte
cada caracol agarra o nome da comunidade mais perto
pero este é o que menos o usa pola orixe do nome
o señor foi o funcionario do df que rexistrou os ejidos
a mediados de seculo e puxolle o seu nome pues
para chegar a zona zapatista como pon algun trasporte
pasamos por unha carretera recente e mal asfaltada
que xa está arrasando a chuvia que non danará a ponte
pola que queren cobrar peaxe aos zapatistas
decindo que eles o fan cos brigadistas por ir as fervenzas
a estrada divide o caracol e a comunidade de roberto
está dividida con maioria de priistas que queren o chamado
ecoturismo para as suas fermosas cascadas
na caseta dxs brigadistas está abandonado un bo feixe
de cartaces de la otra campaña pola liberdade
dxs presxs politicxs por atenco a un ano da represion
nas paredes non hai nengun cartaz pegado
cecais como inconsciente reflexo de que o frente de atenco
parece que xa non está con la otra e co zapatismo
con estes cartaces facemos origami
papiroflexia de nitu nitus e piojitos e canoas indixenas
avionetas turisticas e avions do mal goberno
e nestes cartaces cortados en anacos por detras
van saindo na noite os borradores de poemas e cronikas
nas hamacas as rapazas len a eduardo galeano
e a garcia marquez e bordan unha colorista mazorca
debaixo da bombilla que atrae a mosquitos e salamanquesas
e os silenciosos sapos xa estan a corretear abaixo
e xa entrada a noite oiremos aos zaraguates ou monos aulladores
no mural do lokal da junta da semente que vai producir
todas as cores e tonos do sol do seu mencer
do centro do mural @ compa zapatista
saca o seu corpo da caracola chamando pola asamblea
zapatista no chamado caracol v na zona norte
como caranguexo hermitaño que se move lentamente
que se esconde dentro dela e que despois sae a luz
neste espacio case liberado se van cruzando
a lingua chol do norte e o tzeltal de mais ao sur
coas diversas falas dos grupos e brigadas que estan de paso
o seguimento a un centro de saude dunha ong italiana
unha ibiceña que coordinou uns novos murais
estudantes gringos de antropoloxia que xa veñen de asia
un trio do fraiba e a plural brigada do capise
e os paiasos galego chiapanecos que por segunda vez
emprenden a marcha xusto antes de nos chegar
no caracol escoitamos historias das comunidades
terras recuperadas e tamen poboacions desaloxadas
camiñan vellos guaraches camiñan os pes descalzos
deixan milpas pola selva pes que se enterran no barro
os pes descalzos camiñan os corpos todos mollados
á selva da que sairon voltan pero obrigados
camiñan vellos guaraches os corpos que van cargados
do que puderon sacar dos seus precarios poboados
os pes descalzos que paran os xestos desencaixados
as vontades que se rompen que recompon o traballo
vellos guaraches descansan e descansan os pes descalzos
vixiantes os seus ollos zapatistas desprazados
somos recibidos pola junta do bo pasamontañas
platicannos a que comunidades debemos ir
e das catro bocas protexidas polo bo goberno
so nos fala unha femenina voz
na sua segunda e algo precaria lingua
entre comunidade e comunidade
cruzamos terras dos priistas e dos perredistas
e como xs brigadistas as vacas tamen son novas aca
inocentes rumiantes tamen de distintas orixes
que pouco a pouco se estan a comer a selva
temos que deixar esta nova aldea zapatista
e por fin topamos aos paiasos cargados de mochilas
zancos e pinturas de rebeldia que tamen levarán
a outras comunidades onde ainda non chegaron brigadistas
e logo dunhas apertas e pequena i emotiva platica
marchamos con tristura na redila na que eles chegaron
cara outra aldea a facer entrevistas sobre a represion
de regreso de comunidades debemos pasar polo caracol
para entregar o noso informe á nova junta do bo goberno
e debaixo da gran ceiba á que lle estan caindo as follas
entre o humido calor ollamos como camiña
con dificultade un maduro galo co seu peito mui erguido
será o pingüino zapatista da sexta declaracion
caracol v 25-4-08
|